Na het meemaken van traumatische ervaringen is het heel normaal om last te hebben van negatieve gedachten. Trauma kan veel doen met je zelfbeeld en gevoelens van schuld of schaamte oproepen. Daarnaast is ons brein zo gebouwd dat het meer aandacht geeft aan negatieve gedachten dan aan positieve. De amygdala (het hersengebied dat gevaar signaleert en het stresssysteem activeert) speelt daarin een grote rol.
Als gevolg van trauma is dit deel vaak overactief, waardoor negatieve gedachten sneller en sterker aanwezig zijn. Ook bij stress of vermoeidheid krijgen ze gemakkelijker de overhand, en is het moeilijker om jezelf tot rust te brengen.
Het is niet realistisch om te denken dat je negatieve gedachten helemaal kunt laten verdwijnen. Dat hoeft ook niet. Wel kun je leren zien dat gedachten niet per se waar zijn. Je hébt gedachten, maar je bént ze niet. Ze hoeven niet te bepalen hoe je je voelt of wat je doet.
Met bewuste aandacht en oefening kun je leren je energie te richten op gedachten die je helpen in plaats van tegenwerken. Niet-helpende gedachten kunnen het moeilijk maken om je doelen te bereiken. Helpende gedachten kunnen juist bijdragen aan positievere gevoelens en gedrag. Het kan bijvoorbeeld helpen om uitdagingen te zien als kansen om te groeien. Je kunt dan merken hoe het veranderen van je denkstijl invloed heeft op je gevoel en handelen.
Het klinkt misschien gek, maar soms helpt het ook om jezelf niet al te serieus te nemen. Gedachten zijn immers geen feiten. Je kunt jezelf afvragen: “Klopt deze gedachte?” en “Helpt deze gedachte mij?” Soms kom je daar zelf niet uit. Of leiden deze vragen tot een innerlijk conflict. Het kan dan waardevol zijn om er met iemand over te praten; een vriend(in), iemand die je vertrouwt of een therapeut.
Meer loskomen van negatieve gedachten vraagt vaak oefening. Je brein is gewend geraakt aan bepaalde patronen en het kost tijd om die te veranderen. Door te herhalen, te visualiseren hoe gedachten voorbij mogen drijven en bewust stil te staan bij de gedachten die je wél wilt vasthouden, train je stap voor stap een vriendelijker en flexibeler manier van denken.
Bekijk ook eens de volgende hulpbronnen:
