Wat is jeugdtrauma?

De term jeugdtrauma wordt gebruikt voor trauma dat ontstaat in de jeugd; vóór het achttiende levensjaar. Het is het gevolg van ingrijpende ervaringen in een periode waarin je nog afhankelijk bent van anderen en je brein, zenuwstelsel en zelfbeeld nog volop in ontwikkeling zijn. Jeugdtrauma heeft daarom vaak ook enorme impact.

Grofweg ontstaat jeugdtrauma door:

• Een te veel van wat er níet had moeten zijn, zoals mishandeling, misbruik of structurele onveiligheid

• Een te kort aan wat er wél had moeten zijn, zoals veiligheid, bescherming en voldoende aandacht

Jeugdtrauma kan veel verschillende vormen aannemen. Het kan gaan om één ingrijpende gebeurtenis, maar vaker ontstaat jeugdtrauma door langdurig opgroeien in een onveilige of stressvolle omgeving. Wat er gebeurde (of juist ontbrak), hoe oud je was, hoe vaak het voorkwam en of er iemand was die je steunde, beïnvloedt hoe de impact is. Daardoor ziet jeugdtrauma er bij iedereen anders uit.

Veel mensen beseffen pas later dat wat zij hebben meegemaakt traumatisch was. Kinderen weten vaak niet beter, passen zich aan hun omgeving aan, proberen loyaal te blijven of geven zichzelf de schuld. De gevolgen worden dan soms pas in het volwassen leven zichtbaar, bijvoorbeeld in vriendschappen en relaties, moeite met het reguleren van emoties of een diepgeworteld negatief zelfbeeld.

Niet alles is jeugdtrauma

Gelukkig leidt niet iedere pijnlijke of lastige ervaring tot jeugdtrauma. Steun, erkenning en een veilige volwassene kunnen veel verschil maken in hoe een kind gebeurtenissen verwerkt. Maar wanneer een kind structureel te maken krijgt met te veel onveiligheid of te weinig bescherming, kunnen er blijvende sporen ontstaan. Dat is waar we het over hebben bij jeugdtrauma.