Voor jezelf zorgen als naaste

Waarom zelfzorg zo moeilijk kan zijn

Veel mensen vinden het makkelijker om voor een ander te zorgen dan voor zichzelf. De behoefte van de ander is vaak zichtbaarder of urgenter. Ook kan het voelen alsof jouw eigen gevoelens of grenzen er minder toe doen. Soms speelt schuld of schaamte mee: ‘De ander heeft het zwaarder, dus ik mag niet klagen.’ Maar er is geen wedstrijd in wie het het zwaarst heeft. Ook jouw gevoelens doen ertoe. Je mag moe zijn, verdrietig, machteloos of gefrustreerd. Goed zorgen begint met erkennen dat het ook voor jou moeilijk is.

Zelfzorg ís zorgen voor de ander

Zorgen voor jezelf is niet het tegenovergestelde van zorgen voor een ander,  het is er juist een belangrijk onderdeel van. Als jij goed voor jezelf zorgt, heb je meer energie, geduld en veerkracht. Je laat bovendien zien dat zelfzorg normaal en nodig is. Daarmee geef je ook een waardevol voorbeeld aan degene voor wie je zorgt. Misschien begint goed zorgen wel met dit besef.

Wat kan helpen om voor jezelf te zorgen?

Zelfzorg hoeft niet groot of ingewikkeld te zijn. Kleine stappen kunnen al helpen om op te laden of soms even afstand te nemen.

• Blijf dingen doen die je energie geven. Ga sporten, wandelen, luister of maak muziek, of spreek af met vrienden. Juist (ook) als het moeilijk voelt. Dingen blijven doen die jou energie geven is belangrijk. 
• Blijf verbonden met je eigen leven. Je mag tijd en aandacht (blijven) besteden aan dingen die in jouw leven ook belangrijk voor je zijn: mensen, werk of bezigheden die niet om trauma draaien. Dat helpt om in evenwicht te blijven.
• Zorg voor de basis. Goed eten, regelmatig bewegen en voldoende slaap is belangrijk om veerkrachtig te blijven. Besteed af en toe wat extra aandacht aan jezelf: trek iets aan waarin je je prettig voelt, verzorg je huid, neem soms bewust de tijd om te ontspannen. 
• Praat over hoe het voor jou is. Met vrienden, familie, een professional of lotgenoten. Je hoeft het niet allemaal alleen te dragen.

Duidelijkheid helpt

Als je tijd voor jezelf nodig hebt, bespreek dat op een rustig moment. Leg uit wat je nodig hebt en wanneer je weer terug bent. Voorspelbaarheid geeft rust – voor de ander én voor jezelf. Iemand met trauma kan moeite hebben met afscheid of afwezigheid, maar duidelijkheid helpt om vertrouwen te houden.

Zelfzorg betekent niet dat je iemand in de steek laat. Het betekent dat je zorgt dat je er op de lange termijn kán blijven zijn.

Als voor jezelf zorgen niet lukt

Soms merk je dat de zorg te zwaar wordt of dat je eigen grenzen steeds verder opschuiven. Dat is geen teken van falen, maar een signaal dat ook jij steun nodig hebt. Praat erover met je huisarts of zoek contact met organisaties die steun bieden aan naasten van mensen met psychische klachten, zoals Naasten in Kracht en Wij zijn MIND

Ook op Traumanet vind je meer informatie, verhalen van andere naasten en praktische handvatten om goed voor jezelf te blijven zorgen. Je bent niet alleen.