Haar onderzoek laat zien dat trauma niet alleen vaak voorkomt bij mensen met psychose, maar ook een sleutelrol speelt in het ontstaan en voortbestaan van psychotische klachten. Burger pleit dan ook voor betere toegang tot traumatherapie voor mensen met psychose.

Trauma en psychose zijn sterk met elkaar verbonden

Veel mensen die een psychose doormaken, hebben eerder traumatische ervaringen meegemaakt, vaak meerdere en vaak in de context van interpersoonlijk geweld. Deze ervaringen kunnen leiden tot posttraumatische stressstoornis (PTSS), met klachten zoals nachtmerries en herbelevingen. Burger laat zien dat hoe ernstiger de traumatische ervaringen, hoe ernstiger ook de psychotische symptomen kunnen zijn, zoals hallucinaties en het horen van stemmen.

Dit onderstreept het belang van traumabehandeling bij mensen met psychose. Toch wordt trauma in de klinische praktijk nog niet altijd standaard herkend of meegenomen in de behandeling.

Traumatherapie: emotioneel zwaar, maar effectief

Burger onderzocht verschillende traumagerichte therapieën, zoals EMDR en exposuretherapie, bij mensen die zowel PTSS als psychose hebben. De uitkomsten zijn veelbelovend. Niet alleen nemen PTSS-klachten af, de therapie lijkt ook indirect psychotische symptomen zoals stemmen horen te verminderen.

Een opvallende bevinding is dat tijdelijke verergering van PTSS-klachten tijdens de behandeling vaak voorkomt. “Dat kan voor zowel patiënten als behandelaren spannend zijn,” licht Burger toe “maar het zegt niets over het uiteindelijke resultaat.” Mensen die tijdelijk meer klachten ervaarden, herstelden op de lange termijn net zo goed als anderen.

Patiënten ervaren traumatherapie als zwaar, maar waardevol

Interviews met deelnemers bevestigen dit beeld. Zij beschrijven de therapie als emotioneel intensief, maar ook als betekenisvol en helpend. Veel deelnemers gaven aan dat zij meer grip kregen op hun klachten en meer begrip ontwikkelden voor zichzelf. Vertrouwen in de behandelaar en goede begeleiding bleken belangrijke voorwaarden om de therapie vol te houden.

Grote gevolgen voor de geestelijke gezondheidszorg

De bevindingen hebben duidelijke implicaties voor de praktijk. Allereerst is het essentieel om bij mensen met psychotische klachten standaard aandacht te hebben voor traumatische ervaringen. Alleen dan kan passende, trauma-sensitieve zorg worden geboden.

Daarnaast laat het onderzoek zien dat tijdelijke klachtenverergering geen reden is om traumatherapie te vermijden. Integendeel: het kan onderdeel zijn van het herstelproces en vraagt om zorgvuldige begeleiding, niet om terughoudendheid.

Meer toegang tot traumatherapie dringend nodig

Burger concludeert dat traumagerichte therapieën beter toegankelijk moeten worden voor mensen met psychose. Implementatie in de reguliere zorg is cruciaal om deze groep passende en effectieve behandeling te bieden.

Op dit moment loopt een grootschalige vervolgstudie waarin de eerdere resultaten opnieuw worden getoetst. Daarmee draagt het onderzoek verder bij aan beter onderbouwde zorg voor mensen met PTSS en psychose.