Trauma vraagt energie
Trauma vraagt veel van je lichaam en brein. Een groot deel van je energie gaat soms al op aan simpelweg de dag doorkomen. Ook het omgaan met spanning, emoties of herinneringen kost kracht. Wat er dan aan ruimte overblijft voor concentratie, leren of presteren, is vaak beperkt.
Daardoor kan werken of studeren met trauma extra veel energie kosten, ook op dagen waarop het aan de buitenkant lijkt alsof het je allemaal ‘gewoon’ lukt.Â
Hoe trauma invloed kan hebben op werken en studeren
Trauma kan invloed hebben op veel gebieden van het dagelijks leven. In werk of studie kan je dat op verschillende manieren merken:Â
Concentratie- en geheugenproblemen: je aandacht erbij houden, nieuwe informatie opnemen en ‘complexe denktaken’ zoals plannen maken en prioriteiten stellen kunnen moeilijker zijn.
Stressgevoeligheid: deadlines, toetsen of werkdruk voelen sneller overweldigend.
Prikkelgevoeligheid: geluid, drukte, veel sociale contacten of onverwachte veranderingen kunnen een sterke stressreactie oproepen.
Energiehuishouding: je voelt je sneller moe of uitgeput, ook na kleine taken.
Sociale interacties: contact met collega’s of studiegenoten kan spanning geven, zeker als je moeite hebt met vertrouwen en je je vaak onveilig voelt.Â
Lichamelijke klachten: zoals slecht slapen, gespannen spieren of hoofdpijn.
- Psychische klachten: zoals angst, somberheid, dissociatie of constante waakzaamheid.Â
Deze gevolgen van trauma kunnen het moeilijk maken om ‘gewoon’ mee te doen op je werk of studie. Misschien voel je je daar ook schuldig over, of ben je bang dat anderen je lui of ongeïnteresseerd vinden. Dat kan het nog zwaarder voor je maken.
Weet dat het niet jouw schuld is, en je zeker niet de enige bent die hier mee worstelt. Het zijn natuurlijke en veelvoorkomende reacties van een lichaam en brein die proberen te herstellen van wat te veel was om te dragen.
Wanneer werk of studie te veel wordt
Werk of studie kunnen helpend zijn voor je herstel, maar ook te veel vragen als er te weinig ruimte is voor wat je meedraagt en wat je nodig hebt. Te hoge druk, onbegrip of een onveilige sfeer kunnen bijvoorbeeld oude overlevingspatronen versterken, zoals perfectionisme, pleasen of doorgaan terwijl je eigenlijk rust nodig hebt. Soms bouwt de spanning ongemerkt op, tot je merkt dat je lichaam of hoofd protesteert. Je kunt dan last krijgen van meer vermoeidheid, prikkelbaarheid of andere psychische en lichamelijke klachten.
Als je merkt dat je vaak uitgeput thuiskomt of moeite hebt om te herstellen na studie of werk, kan dat een teken zijn dat de belasting te hoog is. Dat betekent niet dat je faalt, maar dat je zenuwstelsel vraagt om meer rust en ruimte. Door die signalen serieus te nemen, geef je jezelf de kans om te herstellen in plaats van verder uit te putten.
Leestip
- Werken of studeren als bron voor herstel
Samen zoeken naar wat werkt
Herstellen vraagt om leren afstemmen op wat je aankan en nodig hebt. Soms helpt het om tijdelijk minder uren te werken of te studeren, taken anders in te delen of vaker pauzes te nemen. Daarover in gesprek gaan kan spannend zijn, maar is tegelijkertijd belangrijk om jezelf niet te (blijven) overvragen.Â
Een gesprek met een mentor, leidinggevende of bedrijfsarts kan helpen om samen te kijken welke aanpassingen mogelijk zijn. Lees de veelgstelde vraag ‘Hoe leg ik mijn klachten uit op mijn werk of school?’ voor meer handvatten.Â
Boekentip
Werken als een gek - Marike Sweens
Dé handleiding voor werken met een psychische aandoening