Hoe een partner kan ondersteunen tijdens de zwangerschap

Iedere zwangerschap is uniek. Hoe je je partner hierbij betrekt, hangt af van wat jij wilt delen. Wellicht is hij of zij niet of slechts gedeeltelijk op de hoogte van de traumatische ervaringen die jij hebt meegemaakt. Misschien weet hij of zij wel alles. Jij bepaalt het tempo en de grenzen qua wat je wilt delen. 

Soms is om hulp vragen al een enorme uitdaging op zich. Voor sommigen is het dan het
makkelijkst om praktische steun te vragen. Het kan ook zijn dat je het wel prettig vindt om meer te delen over wat je voelt en wat er in je om gaat. Allebei is goed.

Veel van onderstaande tips zijn ook helpend voor vrouwen zonder traumageschiedenis.
Voor vrouwen met traumatische ervaringen ligt de nadruk vaak wat sterker op veiligheid,
voorspelbaarheid en het (samen) kunnen omgaan met triggers en anderen informeren over
hoe hier adequaat op in te kunnen spelen.

Praktische steun

In de loop van de zwangerschap kan je lichaam zwaarder en vermoeider aanvoelen.
Mogelijk heb je ook sneller een ‘vol hoofd’ of vind je het lastiger om zaken te overzien.
Dan kan je partner je helpen door:

• Huishoudelijke taken over te nemen;
• Te koken of boodschappen te doen (inclusief bedenken wat er gegeten wordt);
• Zaken te regelen, zoals kraamzorg, kinderbijslag, verlof of verzekeringen;
• De zorg voor eventuele andere kinderen op te pakken;
• Samen de babykamer klaar te maken.

Zelfs kleine dingen uit handen geven kan ruimte en rust geven.

Samen naar medische afspraken

Voor sommige echo’s of controles kan het prettig zijn als je partner meegaat.

• Bij spanning kan het lastig zijn om alles te onthouden; je partner kan luisteren, vragen stellen of notities maken. Eventueel kun je gesprekken opnemen.
• Gesprekken die spannend zijn, kun je van tevoren samen voorbereiden.
• Je partner kan je helpen bij het bespreekbaar maken van moeilijke onderwerpen, ook rondom trauma.
• Als je het lastig vindt om (fysieke) grenzen aan te geven, kan je partner dit samen met jou doen.

Blijf daarbij regelmatig checken wat voor jou helpend is; dat kan per keer verschillen.

Emotionele steun

Als je traumatische ervaringen hebt meegemaakt, kan een zwangerschap verwarrend, emotioneel en soms eenzaam zijn. Dit maakt deze periode mogelijk extra intensief. Het helpt als je partner beschikbaar en betrokken is.

Bijvoorbeeld door:

• Rustig naast je te zitten of je hand vast te houden tijdens onderzoeken;
• Te luisteren zonder direct oplossingen te hoeven bieden;
• Ruimte te geven om gevoelens of zorgen te delen;
• Mee te denken over een bevallingsplan en de rol die hij of zij daarin kan hebben: coachend, (praktisch) ondersteunend of gewoon rustig aanwezig.

Het is ook zinvol om samen te bespreken wat er kan gebeuren als je spanning oploopt of buiten je window of tolerance raakt. Denk aan signalen, triggers, manieren om te kalmeren en hoe je partner je daarin kan ondersteunen. Als je deze kent en oefent, zijn jullie een goed team samen!

Fysieke steun

Je lichaam verandert en daardoor kan aanraking anders voelen dan voorheen.

• Bespreek en respecteer nieuwe grenzen rondom aanraking of naaktheid.
• Wat normaal prettig was, hoeft dat nu niet te zijn. Bespreek wat prettig is en wat niet.
• Als aanraking fijn is, kan een massage ontspannend werken.
• Je partner kan helpen een goede houding te vinden in bed of op de bank.
• Een herinnering om even rust te nemen kan ook steunend zijn.

Soms maken juist die kleine, liefdevolle gebaren het verschil.

Na de bevalling

De eerste periode na de bevalling is intensief. Je partner krijgt er een nieuwe rol bij: ouder zijn én steun bieden. Ook je partner heeft tijd nodig om hierin te groeien. Zelf heb je al die tijd toegeleefd naar een bevalling en word je nu geconfronteerd
met het ‘wat daarna’. Daar ben je mogelijk een stuk minder op voorbereid.
Voorspelbaarheid, rust en structuur zijn nu mogelijk extra belangrijk voor je.

Wees samen alert: er kunnen momenten zijn waarop oude pijn of gevoelens opnieuw naar boven komen, bijvoorbeeld door lichamelijke klachten, medische controles, vermoeidheid, gevoelens van machteloosheid, sociale druk of het gevoel de controle kwijt te zijn.

Praktische steun blijft belangrijk, maar je partner kan ook helpen door grenzen te bewaken, bijvoorbeeld bij kraamvisite of andere sociale verplichtingen. De partner kan helpen bij het leggen van contacten met kraamzorg, verloskundige, huisarts of een therapeut als dat nodig is.

Vrouwen met traumatische ervaringen hebben een grotere kans op een postnatale depressie. Het is belangrijk om dit samen bespreekbaar te maken en steun te zoeken als dat nodig is. Je partner kan een belangrijke signalerende rol hebben.

Tot slot

Blijf met elkaar in gesprek.